سمینار توسعه، پایداری، تاب آوری

سخنرانی آقای شهریار عیوض زاده – عضو هیات مدیره جمعیت داوطلبان سبز – در محل سازمان حفاظت از محیط زیست ایران، شهریور ۱۳۹۴٫

سالهاست که در میدان ادبیات و گفتمان دنیا، جبههٔ «توسعهٔ پایدار» بر جبههٔ «توسعه به هر قیمت» برتری پیدا کرده؛ اگر چه همچنان لکه‌های کوچک و بزرگی در گوشه‌ کنار نقشهٔ گفتمان توسعه پیدا می‌شوند که میان این دو نگاه جنگ ادامه دارد—و کسانی هم هستند که از بخت نه چندان بلندشان در آن لکه‌ها افتاده‌اند— اما در نهایت ادبیات مباحث توسعه با محوریت «پایداری» هستند که جریان اصلی هستند.

اما فرای جنگ ادبیاتی و گفتمانی، نقشه جنگ میان پایداری و ناپایداری در میدان واقعی راهبری، برنامه‌ریزی، سیاست‌گذاری و نهایتا کارنامه عملی از سطح سرزمینی تا سطح شخصی بسیار آشفته‌تر از میدان‌های نسبتا کم هزینه‌ای همچون پژوهش و ادبیات و شعار است.
ماشین توسعه دنیا به طور کل، و ماشین‌های توسعه در سطح بسیاری از منطقه‌‌ها و کشورها به طور خاص، در کنار تولید توسعه، حجم بسیار بزرگ و همچنان در حال افزایشی ناپایداری تولید و انباشت کرده‌اند.
با این حجم از عوامل ناپایداری تولید و انباشت شده، نگاهداشت دستاوردهای توسعه گاه همچون نگهداشتن آب در مشت می‌ماند، بلکه گاه به نظر می‌رسد که کیفیت زندگی، چیزی که هدف نهایی ما از توسعه افزایش آن است، ممکن است حتی به سطوحی نازلتر و وخیم‌تری از دوران پیش از توسعه برسد.

با در نظر گرفتن این حقیقت نه چندان شیرین که پایداری در وضع مطلوب ممکن است آرمانی باشد که به آن نمی‌رسیم، ما نیاز داریم که نگاه عمیق‌تری و عملیاتی‌تری به مقوله پایداری داشته باشیم. مفهوم «تاب‌آوری» یکی از نگرش‌های علمی است که شرحی خاص بر مفهوم «پایداری» می‌دهد و تصویر آن را از یک نقشه تقسیم شده میان خوب‌ها و بد‌ها تبدیل به یک پهنه و گستره از حالات مختلف مطلوب و غیر مطلوب تاب‌آوری و همچنین چرخه‌های تغییرات تبدیل می‌کند.
نگاه تاب‌ آوری باعث می‌شود که به حالت‌های مختلف پایداری فکر کنیم، درک بکنیم که چه چیز‌هایی حالت مطلوب را پایدارتر می‌کنند و یا در ناپایدار شدنش تاثیر بیشتری دارند، چرخه‌های پایداری و ناپایداری را بهتر درک کنیم و نهایتا در هنگام عقب‌نشینی اجباری از یک وضعیت مطلوب بتوانیم به جای سقوط آزاد به وضعیت کاملا نامطلوب به پایاب‌های نیمه‌مطلوب هم فکر کنیم.

پیوست: مشروح سخنرانی

دسته: اخبار و گزارش‌ها


پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *